در مرحله اکتشاف، نمونهها میتوانند از سنگ، خاک، رسوبات آبراههای، ترانشه، رخنمون یا مغزه حفاری برداشت شوند. هر نمونه باید همراه با اطلاعات پروژه، محدوده، محل برداشت، مختصات، نوع نمونه، گمانه و بازه عمقی ثبت شود تا نتیجه آزمایشگاهی بدون ابهام به منشأ صحرایی آن بازگردد.
پس از ورود نمونه به آزمایشگاه، مراحل خشککردن، خردایش، تقسیم، الک و پودرکردن ممکن است چند نمونه فرزند ایجاد کند. Lenava LIMS ارتباط میان نمونه اصلی، نمونه خردشده، نمونه پودرشده و بخش اختصاصیافته به هر آزمون را حفظ میکند و وضعیت هر مرحله، مسئول انجام کار، روش تحلیلی و سابقه بازبینی نتیجه را در دسترس نگه میدارد.
- ثبت پروژه، محدوده و مختصات نمونهبرداری
- ارتباط نمونه با گمانه، ترانشه و بازه عمقی
- ردیابی خشککردن، خردایش، تقسیم و پودرکردن
- مدیریت بلانک، مواد مرجع و نمونههای تکراری
- کنترل روش، حد تشخیص و نتایج بازآزمایی
- ارتباط نتایج با اکتشاف، استخراج و فرآوری
از نمونه صحرایی تا دادهای که میتوان به آن تکیه کرد
فعالیت آزمایشگاهی در معدن میتواند پیش از آغاز استخراج و از مرحله اکتشاف شروع شود. نمونههای سنگ، خاک، رسوبات آبراههای، ترانشه و مغزه حفاری باید همراه با اطلاعات پروژه، محدوده، مختصات، نوع برداشت، گمانه و بازه عمقی ثبت شوند. این اطلاعات بخشی از هویت نمونه هستند و باید تا زمان انتشار نتیجه نهایی در کنار آن باقی بمانند.
در پروژههای اکتشافی معمولاً تعداد زیادی نمونه در چندین برنامه برداشت وارد آزمایشگاه میشود. ثبت گروهی، تولید شناسه و بارکد و مشخصکردن وضعیت تحویل کمک میکند نمونهها از میدان تا آزمایشگاه قابل پیگیری باشند. هر جابهجایی، تحویل یا تغییر وضعیت نیز میتواند ثبت شود تا مشخص باشد نمونه در چه زمانی و در اختیار کدام بخش قرار داشته است.
آمادهسازی نمونه یکی از حساسترین بخشهای این چرخه است. نمونه اصلی ممکن است خشک، خرد، تقسیم، الک و پودر شود و از آن چند زیرنمونه برای روشهای مختلف آزمون تهیه شود. سامانه ارتباط میان تمام این مراحل را حفظ میکند تا نتیجه هر آنالیز به نمونه اولیه و مسیر آمادهسازی صحیح برگردد. مشخصات تجهیزات، روش آمادهسازی و مسئول انجام هر مرحله نیز در سابقه نمونه باقی میمانند.
کنترل کیفیت دادههای ژئوشیمیایی و تعیین عیار به ثبت نمونههای کنترل کیفی وابسته است. بلانکها، مواد مرجع گواهیشده و نمونههای تکراری میتوانند در بچهای تحلیلی قرار گیرند و نتایج آنها بر اساس حدود پذیرش تعریفشده بررسی شوند. این ساختار کمک میکند آلودگی احتمالی، تغییر در دقت یا تکرارپذیری و دیگر موارد نیازمند بررسی، پیش از تأیید دادهها مشخص شوند.
برای هر روش آزمون میتوان واحد اندازهگیری، حد تشخیص، حد گزارشدهی، قواعد محاسبات و مراحل بازبینی را تعریف کرد. نتایج پایینتر از حد تشخیص، بالاتر از دامنه اندازهگیری یا نیازمند رقیقسازی و بازآزمایی نیز بهصورت کنترلشده ثبت میشوند. نسخه اولیه، نتیجه اصلاحشده و دلیل هر تغییر در سابقه باقی میماند تا داده منتشرشده قابل دفاع باشد.
کاربرد لیمز پس از اکتشاف نیز ادامه پیدا میکند. نمونههای کنترل عیار، نمونههای استخراج، خوراک کارخانه، کنسانتره، باطله و محصول نهایی میتوانند در همان ساختار مدیریت شوند. برنامه آزمون و حدود پذیرش هر گروه از نمونهها جداگانه تعریف میشود و محاسباتی مانند عیار، بازیابی یا دیگر شاخصهای مورد نیاز متناسب با فرایند مجموعه قابل پیکربندی هستند.
در صورت وجود رابط فنی مناسب، دادهها میتوانند از تجهیزاتی مانند XRF، XRD، ICP، AAS و دیگر تجهیزات تحلیلی دریافت شوند. تبادل اطلاعات با سامانههای GIS، ERP، کنترل تولید یا فرآوری نیز بر اساس زیرساخت هر پروژه بررسی میشود. گزارشهای ژئوشیمیایی، گزارش تعیین عیار، داشبورد وضعیت بچهای تحلیلی و تحلیل روند نتایج نیز تصویر منظمتری از دادههای اکتشاف و عملیات معدنی ارائه میکنند.
نمونههای سنگ، خاک، رسوبات آبراههای، ترانشه و مغزه حفاری همراه با پروژه، محدوده، مختصات، گمانه و بازه عمقی ثبت میشوند تا منشأ هر نتیجه از میدان تا آزمایشگاه روشن بماند.
مراحل خشککردن، خردایش، تقسیم، الک و پودرکردن همراه با زیرنمونهها، بلانکها، نمونههای تکراری و مواد مرجع ثبت میشوند تا کنترل کیفیت هر بچ تحلیلی قابل بررسی باشد.
نتایج تعیین عیار و آنالیزهای کانیشناسی و ژئوشیمیایی پس از بازبینی در گزارشها و تحلیلهای روند قرار میگیرند و در صورت نیاز با سامانههای اکتشاف، تولید و فرآوری تبادل میشوند.
نوع و دامنه اتصال تجهیزات و سامانههای بیرونی بر اساس رابطهای فنی موجود و محدوده هر پروژه بررسی و پیکربندی میشود.