هر نتیجه باید به ماده، آزمونه و شرایط اجرای درست برگردد
در آزمون مواد، یک عدد بهتنهایی معنای کاملی ندارد. باید مشخص باشد آزمونه از چه ماده، محصول یا قطعهای تهیه شده، چه هندسه و جهتی داشته، چگونه آمادهسازی و شرطیسازی شده و با کدام نسخه روش، تجهیز، فیکسچر و شرایط آزمون بررسی شده است.
آزمایشگاههای مواد با دامنه گستردهای از نمونهها سروکار دارند؛ از فلزات، پلیمرها، لاستیک، کامپوزیت، سرامیک و پوششها تا بتن، سیمان، سنگدانه، آسفالت، آجر و دیگر مصالح ساختمانی. هر گروه ماده به آزمونه، آمادهسازی، تجهیزات و روشهای متفاوتی نیاز دارد.
Lenava LIMS اطلاعات نمونه، ماده، گرید، پروژه، آزمونه، روش، تجهیز و نتیجه را در یک ساختار مرتبط نگه میدارد. کارشناس میتواند مشاهده کند هر آزمونه از کدام نمونه اصلی تهیه شده، چه مراحلی را طی کرده و نتیجه بر اساس کدام نسخه از استاندارد یا مشخصات فنی ثبت شده است.
برای آزمایشگاههایی با بخشهای مکانیک، متالورژی، پلیمر، خوردگی، مصالح ساختمانی یا تحلیل شکست نیز میتوان گردشکار، تجهیزات، کاربران و قالب نتایج هر بخش را جداگانه تعریف کرد؛ درحالیکه سوابق یک پروژه یا نمونه در یک پرونده مرتبط باقی میمانند.
- ثبت ماده، گرید، ذوب، لات، پروژه و محل برداشت
- مدیریت نمونه اصلی، آزمونهها و قطعات باقیمانده
- ثبت ابعاد، جهت، هندسه و شرایط آمادهسازی آزمونه
- کنترل نسخه استاندارد، روش و مشخصات مهندسی
- نگهداری داده خام، منحنی، تصویر و محاسبات آزمون
- ثبت نوع شکست، آزمون نامعتبر، تکرار و نتیجه نهایی
حفظ مسیر آزمون از نمونه اصلی تا نتیجه مهندسی
گردشکار با ثبت نمونه اصلی آغاز میشود. ماده، گرید، استاندارد محصول، سازنده، شماره ذوب یا لات، پروژه، محل برداشت و شرایط دریافت میتوانند متناسب با نوع کار ثبت شوند. در مصالح ساختمانی نیز نمونه میتواند به محموله، طرح اختلاط، محل اجرا، تاریخ تولید یا عملیات نمونهگیری مربوط باشد.
از یک نمونه اصلی ممکن است چند آزمونه با هندسهها و جهتهای متفاوت تهیه شود. ارتباط آزمونه با نمونه مادر، محل برش، جهت نورد یا الیاف، شماره قطعه، ابعاد و وضعیت سطح حفظ میشود. مراحل برش، ماشینکاری، سنگزنی، قالبگیری، پخت، خشککردن یا شرطیسازی نیز در صورت نیاز قابل ثبت هستند.
برای هر خانواده ماده میتوان برنامه آزمون جداگانه تعریف کرد. آزمونها ممکن است شامل کشش، فشار، خمش، سختی، ضربه، خستگی، خزش، سایش، چسبندگی، خوردگی، خواص حرارتی، اندازه ذرات یا مقاومت مصالح باشند. روش و حدود پذیرش بر اساس ماده، شکل محصول، پروژه و مشخصات مصوب انتخاب میشوند.
هنگام اجرا، تجهیز، فیکسچر، حسگر، سرعت بارگذاری، دما، رطوبت و دیگر شرایط مؤثر همراه آزمون ثبت میشوند. وضعیت کالیبراسیون یا صحهگذاری تجهیز و ابزار اندازهگیری نیز پیش از استفاده قابل کنترل است. Lenava LIMS جایگزین کنترلر دستگاه آزمون نیست و شرایط اجرا را مطابق روش آزمایشگاه مستند میکند.
داده خام میتواند شامل نیرو، جابهجایی، تنش، کرنش، دما، زمان، تصاویر میکروسکوپی، عکس سطح شکست یا فایل خروجی دستگاه باشد. این اطلاعات همراه با نسخه پردازششده و مقادیر محاسبهشده نگهداری میشوند تا نتیجه نهایی از داده اولیه و ورودیهای محاسباتی جدا نشود.
فرمولهایی مانند استحکام، مدول، درصد ازدیاد طول، انرژی ضربه، مقاومت فشاری یا میانگین نتایج میتوانند بر اساس روش مصوب تعریف شوند. ورودی، واحد، تبدیل واحد و خروجی محاسبات در سابقه باقی میمانند و نتیجه پیش از انتشار توسط کاربران مجاز بازبینی میشود.
اگر آزمون به دلیل لغزش فک، شکست خارج از ناحیه معتبر، اشکال آزمونه، خطای تجهیز یا نقض شرایط روش نامعتبر باشد، علت آن ثبت میشود. تکرار آزمون نتیجه قبلی را حذف نمیکند و ارتباط میان اجرای اولیه، تکرار و نتیجه گزارششده حفظ خواهد شد.
در بررسی شکست یا عیب، تصاویر، مشاهدات، محل شکست، سوابق آزمون و نتایج تکمیلی میتوانند در یک پرونده گردآوری شوند. سامانه شواهد و تصمیمهای فنی را منظم میکند، اما علت شکست را بهصورت خودکار تعیین نمیکند. گزارش نهایی نیز متناسب با پروژه، مشتری یا استاندارد مربوط تولید میشود.
در صورت وجود رابط فنی مناسب، داده دستگاههای کشش و فشار، سختیسنج، ضربه، سیستمهای ثبت داده یا دیگر تجهیزات دریافت میشود. تبادل اطلاعات با ERP، QMS، PLM یا سامانه مدیریت پروژه نیز بر اساس زیرساخت و محدوده پیادهسازی قابل بررسی است.
نمونه اصلی، ماده، گرید، پروژه و محل برداشت به آزمونههای تهیهشده متصل میشوند و ابعاد، جهت، روش آمادهسازی و شرایط نگهداری هر آزمونه تا پایان آزمون قابل پیگیری باقی میمانند.
روش، نسخه استاندارد، تجهیز، فیکسچر، شرایط اجرا، داده خام و فرمولهای مهندسی در کنار یکدیگر ثبت میشوند تا مسیر تبدیل اندازهگیریهای اولیه به نتیجه نهایی روشن و قابل بازبینی باشد.
آزمونهای نامعتبر، تکرارها، نوع شکست، تصاویر و مشاهدات فنی بدون حذف سابقه اولیه نگهداری میشوند و نتایج تأییدشده در گزارشهای مهندسی و گواهی آزمون قرار میگیرند.
قابلیتهای تخصصی آزمایشگاههای آزمون مواد و مصالح
نوع و دامنه دریافت داده از تجهیزات و تبادل اطلاعات با سامانههای بیرونی بر اساس رابط فنی موجود، فرمت داده، سیاستهای امنیتی و محدوده هر پروژه بررسی و پیکربندی میشود.